Movember – profilaktyka i zdrowie mężczyzn

czas czytania: do 5 min

Listopad to miesiąc, w którym mężczyźni na całym świecie zapuszczają wąsy, by zwrócić uwagę na ważne tematy związane ze zdrowiem mężczyzn – profilaktykę raka prostaty, jąder oraz zdrowia psychicznego. Celem akcji Movember jest zwiększenie świadomości, zachęcenie do regularnych badań i otwartej rozmowy o problemach zdrowotnych, które wciąż bywają tematem tabu.

Kampania Movember

Rak jądra jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u młodych mężczyzn – najwięcej zachorowań, bo aż 70%, notuje się między 20. a 39. rokiem życia. Profilaktyka, regularne badania i kontrolowanie stanu zdrowia to najlepszy sposób na zapobieganie i wczesne wykrycie raka jądra.

Rak prostaty to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, a najwięcej przypadków występuje po 50. roku życia. Wczesne stadium choroby często przebiega bezobjawowo, dlatego regularne badania, takie jak oznaczenie PSA i badanie prostaty, są kluczowe.

Jednak jednym z najtrudniejszych tematów w zdrowiu mężczyzn jest psychika.

Depresja u mężczyzn często też wygląda inaczej niż u kobiet – zamiast smutku pojawia się drażliwość, agresja, pracoholizm, nadużywanie alkoholu lub wycofanie.

Mężczyźni rzadziej szukają pomocy psychologicznej, ukrywając swoje problemy, tłumiąc emocje i próbując radzić sobie samodzielnie. Należy pamiętać, że rozmowa z psychoterapeutą czy psychiatrą nie świadczy o słabości – jest aktem odpowiedzialności o swoje zdrowie i wyrazem chęci poprawienia jakości swojego życia.

Dlatego jeśli masz jakieś obawy nie czekaj…

zdjęcie: dr n. med. Monika Złotkiewicz, specjalistka urologii oraz andrologii

1. Przygotowanie.

Najlepiej przeprowadzać samobadanie jąder raz w miesiącu, w jeden stały dzień. Samobadanie należy wykonać po gorącej kąpieli lub ciepłym prysznicu, gdy mięśnie moszny są najbardziej rozluźnione.

2. Obserwowanie.

Zapoznaj się z budową swoich jąder, a w szczególności z powrózkiem nasiennym i najądrzem. Jeśli badanie jąder będziesz powtarzać regularnie, szybko poznasz swoje ciało i wyłapiesz wszelkie niepokojące zmiany.

3. Badanie.

Chwyć obiema rękami pierwsze jądro.

Delikatnie obracaj każde je pomiędzy kciukami i palcami, sprawdzając, czy jego powierzchnia jest gładka. Badanie powinno przebiegać bez bólu czy dyskomfortu. 

W podobny sposób sprawdź drugie jądro.

4. Podsumowanie.

Jeśli zauważysz jakąkolwiek zmianę na jądrach, skonsultuj się z lekarzem. Nie każda zmiana oznacza raka, ale każda powinna być oceniona przez specjalistę!

Samouczek badania jąder

Samobadanie jąder jest ważnym elementem profilaktyki.

Samobadanie jąder to łatwe, szybkie i zupełnie nieinwazyjne badanie, które powinien wykonywać każdy mężczyzna przynajmniej raz w miesiącu.


Lista niepokojących objaw jest dostępna poniżej.

Niepokojące objawy

Zmiana kształtu jądra

Zmiana w kolorze

Zgrubienia na jądrze

Wypukłość na jądrze


Umów badanie USG jąder u urologa lub radiologa

Co zrobić w przypadku wykrycia zmiany?

Skonsultuj się z lekarzem: W pierwszej kolejności umów się na wizytę u lekarza pierwszego kontaktu lub urologa. Urolog specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu schorzeń układu moczowo-płciowego.
Badanie fizykalne: Lekarz dokładnie zbada jądra, oceniając ich kształt, wielkość i twardość, aby sprawdzić, czy zmiany są rzeczywiście niepokojące.
USG jąder: USG to nieinwazyjne badanie obrazowe, które pozwala dokładnie ocenić strukturę jąder i wykryć ewentualne zmiany, takie jak torbiele, guzki czy obrzęki.
Oznaczenie markerów nowotworowych: W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz może zlecić badanie krwi w celu sprawdzenia poziomu markerów nowotworowych, takich jak AFP (alfa-fetoproteina), beta-hCG czy LDH.
Dalsza diagnostyka (jeśli jest konieczna): W razie wątpliwości lub potwierdzenia zmiany wymagającej dalszego leczenia lekarz może zlecić dodatkowe badania, np. tomografię komputerową (w celu wykluczenia przerzutów) lub biopsję.

Mity dotyczące wizyty urologicznej

zdjęcie: lek. Janusz Ćmikiewicz, specjalista urologii oraz chirurgii dziecięcej

MIT: Wizyta u urologa jest bolesna.

FAKT: Wizyta u urologa nie wiąże się z bólem. Badania, takie jak USG czy badanie per rectum, mogą być nieco krępujące, ale są szybkie i bezbolesne. Lekarz zawsze stara się, aby pacjent czuł się komfortowo podczas wizyty i w trakcie badania.

Źródła

ISB Zdrowie. (2024, 6 listopada). Zaledwie co trzeci Polak zgłasza się na badania profilaktyczne. Trwa akcja Movember. ISB Zdrowie.
https://www.isbzdrowie.pl/2024/11/zaledwie-co-trzeci-polak-zglasza-sie-na-badania-profilaktyczne-trwa-akcja-movember/?utm_source=chatgpt.com

Odważni Wygrywają. (b.d.). Samobadanie. Odważni.
https://odwazni.com/samobadanie/

Państwowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Mogilnie. (b.d.). Męskie zdrowie: rak prostaty i rak jądra – czas przełamać milczenie. GOV.pl.
https://www.gov.pl/web/psse-mogilno/meskie-zdrowie-rak-prostaty-i-rak-jadra—czas-przelamac-milczenie

Narodowy Fundusz Zdrowia. (2023). Profilaktyka nowotworów prostaty i jąder – Środa z Profilaktyką. https://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/aktualnosci/aktualnosci_oddzialow/ulotka_sroda_z_profilaktykaprofilaktyka_nowotworu_prostaty_i_jader_cyfrowa.pdf

Treść artykułu została zweryfikowana przez specjalistę urologii.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Celem materiału jest promocja zdrowia i profilaktyki chorób. Pamiętaj, że proces leczenia powinien być dostosowywany do indywidualnej sytuacji pacjenta. Jeżeli zauważasz u siebie niepokojące objawy, skonsultuj je z lekarzem.