czas czytania: do 5 min
Dbanie o zdrowie piersi jest ważnym elementem ogólnego zdrowia każdej kobiety. Regularne badania, zdrowy styl życia i świadomość czynników ryzyka mogą pomóc w zapobieganiu problemom związanym z piersiami oraz w wczesnym wykrywaniu potencjalnych zagrożeń, takich jak rak piersi.
Myślisz, że wiesz wszystko o profilaktyce raka piersi? Sprawdź swoją wiedzę tutaj!
Zadbaj o Swoje piersi!
1. Przygotowanie.
Najlepiej przeprowadzać samobadanie piersi raz w miesiącu, kilka dni po zakończeniu miesiączki, kiedy piersi są mniej wrażliwe i obrzmiałe. Kobiety po menopauzie mogą wybrać dowolny, stały dzień miesiąca.
2. Obserwacja przed lustrem.
Rozbierz się do pasa i stań prosto przed dużym lustrem. Ręce swobodnie opuszczone wzdłuż ciała. Zwróć uwagę na kształt, wielkość i symetrię piersi. Sprawdź, czy nie ma żadnych zmian w wyglądzie skóry (np. wgłębień, zmarszczeń, zaczerwienień) ani w wyglądzie brodawek (np. wciągnięcia, wydzieliny).
3. Obserwacja z uniesionymi ramionami.
Podnieś ręce nad głowę i powtórz obserwację piersi pod kątem tych samych zmian, co wcześniej.
4. Badanie na stojąco.
Pozostaw prawą rękę nad głową. Użyj trzech środkowych palców lewej ręki, aby zbadać prawą pierś. Wykonuj małe, okrężne ruchy, przesuwając palcami od środka piersi na zewnątrz. Staraj się nie odrywać palców od piersi.
Tak samo wykonaj badanie drugiej piersi.
5. Badanie na leżąco.
Połóż się na plecach z poduszką pod prawym ramieniem i prawą ręką za głową. Wykonuj badanie obu piersi w sposób podobny do tego, jak robiłaś to na stojąco.
6. Zakończenie.
Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany w piersiach, skonsultuj się z lekarzem. Nie każda zmiana oznacza raka, ale każda powinna być oceniona przez specjalistę.
Samouczek badania piersi
Samobadanie piersi jest ważnym elementem profilaktyki. Regularne samobadanie pozwala poznać naturalną budowę swoich piersi i uławia dostrzeżenie ewentualnych zmian.
Wsparcie położnych: W przypadku wątpliwości dotyczących poprawności wykonywania samobadania piersi, zapraszamy do naszych położnych, które udzielą cennych wskazówek!
Lista niepokojących objaw jest dostępna poniżej.
Niepokojące objawy na piersiach
Zmiana kształtu lub rozmiaru piersi
Obrzęk lub ból przy ucisku
Wgłębienie
w piersi
Wystający guzek
na piersi
Zmiana wyglądu brodawki sutkowej
Zaczerwienienie lub uczucie gorąca
Wydzielina z brodawki sutkowej
Uwidocznienie żył na piersi
Co zrobić gdy zauważysz niepokojące zmiany?
Badanie piersi u lekarza
Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne podkreśla znaczenie regularnych badań obrazowych (USG, mammografia, rezonans) oraz klinicznych badań piersi w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu raka piersi. Zalecenia obejmują różne metody diagnostyczne, dostosowane do wieku i indywidualnego ryzyka kobiety. Regularne samobadanie piersi, w połączeniu z profesjonalną diagnostyką, może znacząco zwiększyć szanse na wczesne wykrycie i skuteczne leczenie raka piersi.
Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne zaleca:
- Dla kobiet w wieku 20-30 lat: wykonywanie USG piersi co 2 lata.
- Dla kobiet po 30. roku życia (i do około 40-50 lat): wykonywanie USG piersi raz w roku.
- Wskazania do częstszego USG: jeśli wykryto zmiany lub stwierdzono obciążony wywiad rodzinny (np. rak piersi w rodzinie), lekarz może zalecić badania częściej, nawet raz na 6 miesięcy.
Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne zaleca, aby kobiety w wieku 50-69 lat wykonywały mammografię co 2 lata w ramach badań przesiewowych. W przypadku kobiet z grupy wysokiego ryzyka, np. z mutacjami genów BRCA1 lub BRCA2, mammografia powinna być przeprowadzana częściej, zgodnie z zaleceniami lekarza. W Polsce
Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) oferuje bezpłatną mammografię przesiewową, na którą nie jest potrzebne skierowanie. Dla kobiet w wieku 45-74 lat: przysługuje bezpłatna mammografia co 2 lata.
Rezonans piersi jest zalecane dla kobiet z wysokim ryzykiem raka piersi (np. nosicielki mutacji BRCA1/2), jako badanie dodatkowe do mammografii i USG. Może być również stosowane w diagnostyce różnicowej zmian wykrytych w mammografii lub USG, a także w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie raka piersi.
Jest to badanie, na które kieruje lekarz po wcześniejszej diagnostyce, stanowiące uzupełnienie podstawowej diagnostyki.
Biopsja piersi polega na pobraniu próbki tkanki z piersi w celu szczegółowego badania mikroskopowego. Jest to kluczowy krok w diagnozowaniu niepokojących zmian wykrytych podczas samobadania piersi, mammografii, ultrasonografii lub rezonansu magnetycznego.
Jest to badanie, na które kieruje lekarz po wcześniejszej diagnostyce ultrasonograficznej, również stanowiące uzupełnienie diagnostyki. W przypadku nieprawidłowości lekarz kieruje do specjalisty w dziedzinie onkologii, który może wykonać biopsję cienko- i gruboigłową podejrzanej zmiany.
Umów badanie USG piersi u radiologa
Jakie są czynniki ryzyka nowotworu piersi?
wiek powyżej 50 lat
bezdzietność lub pierwszy poród po 30 roku życia
nosicielstwo mutacji genów BRCA1 i BRCA2
obciążenie genetyczne
(występowanie raka piersi wśród krewnych)
długotrwałe stosowanie
leków hormonalnych
styl życia (zła dieta, otyłość, alkohol, mała aktywność fizyczna)
Źródła
Ministerstwo Zdrowia / Pacjent.gov.pl. (2024). Rak piersi – pamiętaj o badaniach.
https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/rak-piersi-pamietaj-o-badaniach
Onkologia Pacjent. (2024). Diagnostyka chorób nowotworowych – skóra i gruczoł piersiowy.
https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/skora/diagnostyka
Treść artykułu została zweryfikowana przez specjalistę radiologii i diagnostyki obrazowej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Celem materiału jest promocja zdrowia i profilaktyki chorób. Pamiętaj, że proces leczenia powinien być dostosowywany do indywidualnej sytuacji pacjenta. Jeżeli zauważasz u siebie niepokojące objawy, skonsultuj je z lekarzem.
